Nhum biển Nha Trang: đặc sản cầu gai, món ngon và cách chọn

Nhum biển, còn gọi là cầu gai hay nhím biển, là một trong những đặc sản khiến nhiều du khách nhớ nhất về Nha Trang: vẻ ngoài xù xì đầy gai nhọn, nhưng bên trong là những múi thịt vàng cam béo ngậy được ví như “nhân sâm dưới biển”. Đến phố biển mà chưa thử nhum biển thì xem như chuyến đi còn thiếu một mảnh ghép ẩm thực quan trọng.

1. Nhum biển là gì

Nhum biển có tên khoa học là Echinoidea, tên gọi chung của một lớp động vật thuộc ngành động vật da gai. Đúng như tên gọi, cầu gai sở hữu thân hình cầu xù xì với nhiều gai nhọn, đường kính thường từ 3–10cm, những con lớn có thể đạt 8–10cm và dày 3–4 phân. Gai của nhum biển có chứa nọc độc – đó là vũ khí tự vệ của chúng – nên nếu muốn chạm vào, du khách phải hết sức cẩn thận để không bị gai đâm vào tay.

Trong tự nhiên, nhum biển di chuyển khá chậm, thức ăn chủ yếu là tảo biển, san hô hoặc cỏ biển thân mềm. Khi lặn ở các vùng biển Nha Trang, du khách dễ dàng bắt gặp những con nhum biển nép mình dưới làn nước. Điều thú vị là dù vẻ ngoài nhỏ nhắn, lượng thịt bên trong lại rất đáng giá: các thớ thịt (còn gọi là trứng nhum hay gạch nhum) xếp thành hình sao từ năm đến tám cánh, màu vàng hoặc cam, bám dọc thành vỏ. Phần thịt này giàu dinh dưỡng và thường được chế biến theo ba cách: ăn sống, nấu cháo hoặc nướng.

2. Nhum biển có tác dụng gì

Nhum biển không chỉ ngon mà còn chứa nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Thịt nhum giàu axit béo Omega-3, được cho là có tác dụng hỗ trợ sức khỏe tim mạch, tương tự vai trò giảm các nguy cơ như rối loạn nhịp tim hay đột quỵ trong chế độ ăn giàu Omega-3 nói chung. Cùng với đó, việc tăng tiêu thụ Omega-3 còn được cho là giúp cải thiện chức năng miễn dịch, trong khi chất chống oxy hóa selen trong nhum biển góp phần làm đẹp da.

Với hàm lượng canxi dồi dào, nhum biển cũng được tin là có tác dụng hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp, tăng sự dẻo dai của cơ thể. Theo Đông y, thịt nhum biển có vị mặn, tính ấm, tác dụng bổ thận ích tinh, dưỡng khí huyết – vì vậy đây còn là món ăn được nhiều người lựa chọn để bồi bổ sức khỏe. Dù vậy, như mọi loại hải sản, nên ăn với lượng vừa phải và chọn nguồn tươi sạch.

3. Các món ngon từ nhum biển Nha Trang

3.1. Nhum tái chanh

Đây là cách thưởng thức nhum nhanh gọn nhất mà vẫn giữ trọn dinh dưỡng: nhum sau khi làm sạch lấy phần thịt, vắt thêm ít chanh, ăn kèm mù tạt hoặc chút muối tiêu. Món này đặc biệt được lòng những người mê hải sản sống khi đi biển, bởi vị béo ngậy của trứng nhum hòa cùng vị chua thanh của chanh tạo nên cảm giác tươi mát khó quên.

3.2. Nhum biển nướng mỡ hành

Không thể thiếu trong danh sách món nhất định phải thử ở Nha Trang, nhum nướng mỡ hành chinh phục thực khách bởi miếng thịt giòn giòn, dai dai quyện hương thơm của biển cả còn vương mùi khói bếp. Món ăn này cũng được cho là phù hợp với người kén ăn hay bị lạnh bụng. Khi dạo chợ đêm hay các quán hải sản ven biển, đây là món được gọi nhiều nhất.

3.3. Cháo nhum biển hạt sen

Cháo nhum là bài thuốc dân gian thường dùng cho người vừa ốm dậy, mất ngủ hoặc ăn không ngon miệng. Món cháo kết hợp nhum biển với gạo tẻ, hạt sen, đậu xanh, hành hoa và gia vị, mang đến hương vị biển cả đậm đà cùng miếng thịt nhum giòn sựt rất đã miệng. Đây cũng là món ăn bổ dưỡng phù hợp để bồi bổ cho cả gia đình.

3.4. Nhum biển chưng trứng

Nhum chưng trứng là món ăn vặt được giới trẻ yêu thích khi đến Nha Trang. Nhum được hấp cách thủy cùng trứng, tạo nên vị đậm đà của biển cả quyện cùng hương thơm ngọt lành, màu vàng bắt mắt từ lòng đỏ trứng. Món này dễ ăn, lại có tác dụng bồi bổ nên phù hợp với nhiều đối tượng.

3.5. Mắm nhum – đặc sản mua về làm quà

Đi Nha Trang mua gì về làm quà luôn là câu hỏi khiến nhiều du khách đau đầu, và mắm nhum là một gợi ý đáng cân nhắc. Để làm mắm nhum, thịt nhum được cho vào bát cùng ít muối hạt, cất ở chỗ mát mẻ trong 7 ngày. Khi ăn, trộn mắm nhum với lòng đỏ trứng, rắc mỡ hành và ớt băm rồi cho lên bếp là có ngay món chả nhum hấp dẫn đãi khách.

4. Cách chọn nhum biển tươi ngon

Ngoài việc tự đi bắt, du khách có thể đến cửa hàng hoặc chợ hải sản để chọn nhum tươi. Nguyên tắc đầu tiên: nhum phải còn sống. Cách kiểm tra đơn giản là nhìn vào những chiếc gai bên ngoài xem chúng có cử động khi có nước hoặc không có nước hay không.

Lượng thịt bên trong tỷ lệ thuận với kích thước bên ngoài – con càng to thì thịt càng nhiều. Nên chọn con có kích thước to cỡ bàn tay, với khoảng 16 múi thịt chắc sẽ cho vị bùi béo khó cưỡng. Với người sành ăn, nhum gai và nhum sọ là hai loại hảo hạng: thịt nhum gai tuy tanh hơn nhum sọ nhưng nếu đã ăn quen thì được đánh giá ngon hơn hẳn.

5. Mua nhum biển ở Nha Trang ở đâu, giá bao nhiêu

Du khách có thể đến các chợ hải sản để mua nhum biển, hoặc ghé chợ đêm Nha Trang ở 46 Trần Phú, phường Nha Trang (mở cửa 17:00–23:30) để mua nhum cùng nhiều hải sản tươi sống khác ngay khu bán đồ tươi. Một trải nghiệm thú vị khác là đi dọc đường bờ biển Đường Đệ, phường Bắc Nha Trang (khu vực Vĩnh Hòa cũ) vào mỗi sáng sớm, sẽ thấy khung cảnh nhộn nhịp thu mua nhum biển của người dân địa phương.

Về giá cả, nhum biển còn nguyên vỏ hiện có giá khoảng 15.000–20.000đ/con tùy kích cỡ. Riêng loại nhum có nhiều trứng (gạch nhum) giá cao hơn nhiều, khoảng 500.000–700.000đ/kg, có nơi trên cả triệu đồng mỗi ký. Giá có thể thay đổi theo mùa vụ và thời điểm, nên du khách cứ hỏi giá trước khi mua.

Câu hỏi thường gặp về nhum biển Nha Trang

1. Nhum biển Nha Trang là con gì, có ăn được không?

Nhum biển Nha Trang còn gọi là cầu gai hay nhím biển, là động vật da gai hình cầu đầy gai nhọn. Phần ăn được là thớ thịt (trứng nhum) màu vàng cam bên trong, có thể ăn sống tái chanh, nấu cháo hoặc nướng. Lưu ý gai nhum có nọc độc nên cần cẩn thận khi chạm vào con còn sống.

2. Nhum biển Nha Trang có tác dụng gì cho sức khỏe?

Thịt nhum biển Nha Trang giàu Omega-3, selen và canxi, được cho là hỗ trợ sức khỏe tim mạch, cải thiện miễn dịch, làm đẹp da và tốt cho xương khớp. Theo Đông y, thịt nhum vị mặn tính ấm, có tác dụng bổ thận ích tinh. Nên ăn với lượng vừa phải như mọi loại hải sản khác.

3. Nhum biển Nha Trang làm món gì ngon nhất?

Các món phổ biến nhất là nhum tái chanh (ăn sống), nhum nướng mỡ hành, cháo nhum biển hạt sen, nhum biển chưng trứng và mắm nhum. Trong đó, nhum nướng mỡ hành và nhum tái chanh là hai món được du khách gọi nhiều nhất khi đến Nha Trang.

4. Mua nhum biển Nha Trang ở đâu tươi ngon?

Du khách có thể mua nhum biển Nha Trang tại các chợ hải sản, khu bán đồ tươi sống trong chợ đêm Nha Trang (46 Trần Phú, 17:00–23:30), hoặc dọc đường bờ biển Đường Đệ, phường Bắc Nha Trang vào sáng sớm. Cách chọn: nhum còn sống (gai cử động), con to cỡ bàn tay thì nhiều thịt.

5. Giá nhum biển Nha Trang hiện nay bao nhiêu?

Giá tham khảo: nhum biển Nha Trang còn nguyên vỏ khoảng 15.000–20.000đ/con tùy kích cỡ; loại nhiều trứng (gạch nhum) khoảng 500.000–700.000đ/kg, có nơi trên 1 triệu đồng/kg. Giá có thể dao động theo mùa vụ, nên hỏi giá trước khi mua.