Mâm cỗ Tết miền Trung: có gì khác 2 miền còn lại

Tết Đinh Mùi đang đến gần và nhiều gia đình miền Trung đã rục rịch chuẩn bị mâm cỗ. Không cầu kỳ như miền Bắc cũng không phóng khoáng như miền Nam, mâm cỗ tết miền trung có nét riêng rất dễ nhận ra. Món ăn đậm đà, bảo quản được lâu và luôn có món chua ăn kèm để cân lại vị béo.

Miền Trung nắng gió quanh năm nên người dân quen với cách chế biến chắc bụng mà ít tốn công. Bánh tét gói chặt tay để được nhiều ngày, thịt heo ngâm mắm càng để càng thấm, hũ dưa món giòn chua ăn hoài không chán. Những món này hợp với nhịp Tết bận rộn, khi nhà nào cũng tiếp khách liên tục từ mùng một đến hết mùng.

Bánh tét giữ vị trí trung tâm

Nhắc đến mâm cỗ ngày Tết ở miền Trung là nhắc đến bánh tét. Bánh gói hình trụ dài bằng lá chuối, nhân đậu xanh thịt mỡ, luộc nhiều giờ cho nếp dẻo quyện vào nhau. Khi cắt, từng lát bánh tròn đều, thơm mùi lá, ăn kèm dưa món thì đúng vị quê nhà.

Người miền Trung gói bánh tét với nhiều loại nhân khác nhau. Ngoài nhân mặn truyền thống còn có bánh tét chuối ngọt nhẹ cho người thích đổi vị, bánh tét đậu đen cho mâm cỗ thêm đa dạng. Mỗi loại bánh đều gói chặt tay để bảo quản được lâu trong những ngày Tết.

Cách gói bánh tét cũng thể hiện sự khéo léo của người miền Trung. Bánh gói vừa tay, không quá chặt cũng không quá lỏng, luộc đủ giờ thì nếp mới dẻo mà không bị nhão. Đọc thêm bánh tét miền Trung ngày Tết để hiểu kỹ hơn về món bánh đặc trưng này.

Thịt heo ngâm mắm đậm đà khó quên

Thịt heo ngâm mắm là món mặn gắn liền với mâm cỗ tết miền trung. Thịt ba chỉ luộc chín tới rồi ngâm trong nước mắm đường pha vừa miệng, để vài ngày cho thấm đều từng thớ thịt. Miếng thịt săn lại, vị mặn ngọt hài hòa, thái lát mỏng là có ngay đĩa mặn tươm tất.

Điểm hay của món này là không cần hâm nóng, khách đến lúc nào cũng bày ra được ngay. Thịt ngâm mắm ăn với bánh tét, cuốn bánh tráng hay ăn cùng cơm nóng đều ngon. Vị mặn ngọt của thịt quyện với vị chua của dưa món tạo nên sự cân bằng rất hợp khẩu vị.

Để thịt ngâm mắm ngon, khâu chọn thịt và pha nước mắm đều quan trọng. Thịt nên chọn miếng ba chỉ có nạc mỡ xen kẽ, luộc vừa chín tới để giữ độ giòn nhẹ. Nước mắm pha thêm đường và ít ớt cho vị đậm đà mà không gắt.

Dưa món và củ kiệu ăn kèm chống ngán

Dưa món là món chua không thể thiếu bên cạnh các món béo ngày Tết. Đu đủ, cà rốt, su hào thái lát ngâm chua ngọt cho vị giòn thanh, ăn kèm bánh tét thịt mỡ giúp đỡ ngán rõ rệt. Nhà nào ở miền Trung cũng có sẵn một hũ dưa món trong bếp những ngày đầu năm.

Củ kiệu muối chua cũng là món quen thuộc không kém trong mâm cỗ tết miền trung. Kiệu giòn, hơi hăng nhẹ, chấm cùng thịt heo ngâm mắm tạo thành cặp đôi rất miền Trung. Kiệu thường được muối trước Tết khoảng một tuần để kịp chua vừa miệng.

Chính hai món chua này là bí quyết để mâm cỗ nhiều món béo mà ăn vẫn nhẹ bụng. Vị chua kích thích vị giác, giúp ăn ngon miệng hơn sau những bữa tiệc liên tục. Đây cũng là nét tinh tế trong cách ăn uống của người miền Trung ngày Tết.

Bánh tráng và món ăn chơi ngày Tết

Bánh tráng nướng, bánh tráng mè là món ăn chơi gắn với Tết miền Trung. Người dân hay nướng bánh trên bếp than cho giòn rụm, bẻ từng miếng mời khách đến chơi nhà. Món này đơn giản nhưng gợi đúng không khí sum họp đầu năm.

Ngoài ra, khay mứt Tết với đủ loại mứt gừng, mứt dừa cùng hạt dưa hạt bí cũng luôn đầy ắp trên bàn tiếp khách. Nhờ vậy, mâm cỗ tết miền trung vừa có món no vừa có món nhâm nhi, khách đến lúc nào cũng có thứ để mời.

Mâm cỗ miền Trung khác hai miền còn lại ở điểm nào

So với miền Bắc, mâm cỗ miền Trung ít món cầu kỳ hơn nhưng đậm vị hơn. Miền Bắc chuộng món thanh với nhiều món canh và món luộc, còn miền Trung chuộng món mặn và món ngâm để được lâu. Khác biệt này bắt nguồn từ khí hậu khắc nghiệt và thói quen tích trữ thực phẩm ngày Tết của người dân nơi đây.

So với miền Nam, mâm cỗ miền Trung ít ngọt hơn hẳn. Miền Nam ưa vị ngọt ngay cả trong món mặn, còn miền Trung giữ vị mặn ngọt cân bằng với chua cay rõ ràng. Cách nêm nếm này tạo nên bản sắc ẩm thực riêng, ai ăn một lần cũng nhớ.

Dù khác nhau về khẩu vị, mâm cỗ ba miền đều hướng đến sự sum họp và đủ đầy. Xem thêm đặc sản ngày Tết ba miền để so sánh đầy đủ nét riêng của từng vùng miền.

Chuẩn bị mâm cỗ gọn mà vẫn đủ đầy

Với nhịp sống bận rộn, mâm cỗ không nhất thiết phải nhiều món. Một đòn bánh tét, một đĩa thịt heo ngâm mắm, một hũ dưa món và ít bánh tráng là đã đủ đầy cho ngày Tết. Quan trọng là món nào cũng ăn được thật, không bày biện cho có.

Các khảo sát gần đây cho thấy người tiêu dùng dịp Tết ưu tiên món dùng được thật và bảo quản được lâu. Xu hướng này trùng khớp với tinh thần của mâm cỗ miền Trung từ xưa đến nay, khi mọi món ăn đều được tính toán kỹ lưỡng.

Gia đình ở xa quê có thể chuẩn bị mâm cỗ miền Trung ngay tại thành phố. Bánh tét, thịt ngâm mắm và dưa món đều có thể đặt mua hoặc tự làm với nguyên liệu dễ tìm. Tham khảo bộ sưu tập quà tặng đặc sản Nha Trang nếu muốn bổ sung thêm món khô, món rim cho mâm cỗ thêm phong phú.

Hỏi đáp nhanh

Mâm cỗ Tết miền Trung gồm những món chính nào?
Bánh tét, thịt heo ngâm mắm, dưa món, củ kiệu và bánh tráng là những món quen thuộc nhất. Tùy từng nhà mà có thêm chả, nem hay các món mặn khác cho mâm cỗ thêm đầy đặn.

Vì sao người miền Trung thích món ngâm mắm ngày Tết?
Món ngâm để được lâu, không cần hâm nóng, tiện tiếp khách liên tục mấy ngày Tết. Vị mặn ngọt của món ngâm cũng hợp với bánh tét và dưa món trong cùng mâm cỗ.

Bánh tét miền Trung khác bánh chưng miền Bắc thế nào?
Bánh tét gói hình trụ dài bằng lá chuối, còn bánh chưng gói hình vuông bằng lá dong. Hai loại bánh đều có nhân đậu xanh thịt mỡ nhưng cách gói và hương vị mang nét riêng của từng vùng.

Chuẩn bị mâm cỗ miền Trung cần bao lâu?
Bánh tét cần gói và luộc trước Tết một đến hai ngày. Thịt heo ngâm mắm và dưa món nên làm trước khoảng một tuần để kịp thấm vị và chua vừa miệng.

Xem thêm bộ sưu tập quà tặng đặc sản Nha Trang để chuẩn bị mâm cỗ Tết Đinh Mùi đầy đủ và tươm tất.