Đặc sản Tết: những món ngon không thể thiếu ngày đầu năm

Cứ đến những tuần giáp Tết, các chợ và gian hàng đặc sản lại nhộn nhịp hơn hẳn. Với nhiều gia đình, đặc sản tết không còn đơn thuần là món ăn trên mâm cỗ mà đã trở thành món quà biếu được lựa chọn kỹ lưỡng để gửi gắm tình cảm đầu năm.

Các khảo sát gần đây cho thấy xu hướng mua đặc sản làm quà Tết tăng rõ rệt trong vài năm trở lại đây. Người mua ưu tiên món quà ăn được thật, nguồn gốc rõ ràng, thay vì những hộp quà chỉ đẹp mã. Cũng từ đó, cách chọn và mua đặc sản tết đòi hỏi sự tìm hiểu kỹ hơn, từ khẩu vị người nhận đến cách bảo quản sau khi nhận quà.

Đặc sản Tết ba miền khác nhau thế nào

Mỗi vùng miền có một danh sách đặc sản tết riêng, gắn với khí hậu và tập quán ẩm thực. Hiểu được sự khác biệt này giúp việc chọn quà biếu trúng ý người nhận hơn nhiều.

Miền Bắc có bánh chưng xanh, chè lam, ô mai và các loại giò chả truyền thống. Cách gói quà của người Bắc thường trang trọng, chú trọng hình thức chỉn chu. Miền Trung nổi bật với thịt ngâm mắm, giò bê, tré và hải sản khô các loại, vị đậm đà hợp với khẩu vị của người thích món mặn mà.

Miền Nam có bánh tét, tôm khô, củ kiệu và các loại mứt dừa, mứt gừng. Đặc sản miền Nam thường có vị ngọt nhẹ, dễ ăn, phù hợp làm quà cho nhiều đối tượng. Khi chọn đặc sản tết làm quà cho người khác vùng, nên ưu tiên món có hương vị trung tính, tránh những món quá cay hoặc có vị đặc trưng mạnh mà người nhận chưa quen.

Điểm chung của đặc sản ba miền là đều mang đậm dấu ấn quê hương. Một phần quà có món ngon đúng vùng miền của người tặng sẽ có câu chuyện riêng, khác hẳn quà mua đại trà không rõ xuất xứ.

Nhóm đặc sản khô Nha Trang được ưa chuộng mùa Tết

Bên cạnh đặc sản truyền thống ba miền, nhóm hải sản khô Nha Trang những năm gần đây được nhiều người chọn làm đặc sản tết để biếu tặng. Lý do chính là đồ khô gọn nhẹ, dễ vận chuyển và bảo quản được lâu trong những ngày Tết bận rộn.

Mực khô là món được nhắc đến nhiều nhất. Mực khô câu vị ngọt đậm, thớ thịt dày, nướng lên thơm phức, rất hợp làm món khai vị trong bữa cơm đầu năm. Khi chọn mực khô làm quà, nên để ý mình mực phải dày, màu hồng nhạt tự nhiên và không có mùi lạ. Đây là những dấu hiệu cơ bản nhất của mực khô ngon.

Cá khô là nhóm thứ hai đáng cân nhắc. Cá chỉ vàng, cá cơm khô hay các loại khô cá biển đều là những món quà biếu đậm vị biển, dễ chế biến thành nhiều món trong mâm cỗ ngày Tết. Điểm mạnh của nhóm này là giá mềm hơn mực khô nhưng vẫn chỉn chu khi được đóng gói đẹp, rất hợp làm quà cho họ hàng và gia đình hai bên.

Nhóm thứ ba là các món rim ăn liền như mực rim me, ghẹ sữa rim hay cá rim tẩm vị. Đây là nhóm dễ tặng nhất vì người nhận mở ra ăn được ngay, không cần chế biến. Những ngày Tết khách đến chơi nhà liên tục, một đĩa đồ rim bày ra là có ngay món nhâm nhi. Tham khảo thêm kinh nghiệm tặng đồ ăn làm quà Tết để biết cách phối các nhóm món này trong một giỏ quà.

Cách chọn đặc sản Tết ngon

Chọn đặc sản tết ngon bắt đầu từ việc xem nguồn gốc. Nên ưu tiên nơi bán công khai xuất xứ, quy cách đóng gói và hạn sử dụng rõ ràng. Với đặc sản khô, bao bì hút chân không còn nguyên vẹn là dấu hiệu tốt cho thấy sản phẩm được bảo quản đúng cách từ khâu đóng gói.

Với mực khô, ngoài dấu hiệu mình dày và màu tự nhiên đã nêu, nên chọn con có kích thước đồng đều trong cùng một gói. Hàng tuyển chọn đều con không chỉ đẹp mắt khi biếu mà còn cho thấy sự cẩn thận của người chọn quà. Với các món rim, nên chọn sản phẩm có màu sắc tự nhiên, không quá bóng bẩy, vị chua ngọt hoặc mặn ngọt cân bằng thay vì quá gắt.

Một nguyên tắc quan trọng khi mua đặc sản tết là mua sớm. Càng cận Tết, hàng ngon càng khan, giá càng bị đẩy lên và nguy cơ mua phải hàng kém chất lượng càng cao. Với nhu cầu biếu tặng, nên chốt danh sách quà trước Tết khoảng hai đến ba tuần để có thời gian lựa chọn và kiểm tra kỹ khi nhận hàng.

Bảo quản đặc sản ngày Tết đúng cách

Đặc sản tết mua về cần được bảo quản đúng cách mới giữ trọn hương vị đến khi đem biếu hoặc dùng trong những ngày Tết. Với đồ khô như mực khô và cá khô, cách tốt nhất là giữ nguyên bao bì hút chân không và để ở ngăn mát hoặc ngăn đông tủ lạnh, tránh ánh nắng trực tiếp và nơi ẩm ướt.

Khí hậu ngày Tết ở mỗi miền khác nhau nên cách bảo quản cũng cần linh hoạt. Miền Bắc những ngày Tết thường nồm ẩm, đồ khô rất dễ bị ỉu hoặc mốc nếu để hở. Miền Nam nắng nóng, đồ rim có đường dễ chảy nếu để nơi nhiệt độ cao. Nguyên tắc chung là luôn đậy kín sau khi mở gói và dùng trong thời gian sớm nhất có thể.

Khi biếu đặc sản tết cho người khác, nên dặn kèm cách bảo quản và thời gian dùng ngon nhất. Một câu dặn dò nhỏ thể hiện sự chu đáo của người tặng, đồng thời giúp người nhận thưởng thức món quà đúng cách. Đọc thêm gợi ý quà biếu đặc sản để có thêm ý tưởng chọn quà theo từng đối tượng.

Khi nào nên mua đặc sản Tết

Thời điểm mua đặc sản tết phụ thuộc vào quy mô nhu cầu. Với quà biếu gia đình, họ hàng, nên mua trước Tết hai đến ba tuần. Khoảng thời gian này đủ để lựa chọn kỹ, so sánh giữa các nơi bán và xử lý nếu hàng nhận về chưa ưng ý.

Với doanh nghiệp đặt quà Tết số lượng lớn cho nhân viên và đối tác, nên bắt đầu sớm hơn nữa. Ngoài việc chọn món, còn cần thời gian chuẩn bị hộp quà, in thiệp chúc Tết và gói đồng bộ hàng trăm phần quà. Càng cận Tết càng dễ hết mẫu hộp đẹp hoặc phải chờ gói lâu, ảnh hưởng đến tiến độ trao quà.

Một lưu ý khác khi mua đặc sản tết là kế hoạch vận chuyển. Đồ khô đóng kín chịu được quãng đường dài và qua được kiểm tra hành lý khi đi máy bay, rất tiện cho người mua quà ở vùng biển mang về các tỉnh thành khác. Xem thêm cẩm nang quà Tết và bộ sưu tập đặc sản Nha Trang làm quà để lên kế hoạch mua sắm từ sớm, hoặc tham khảo cách chọn đặc sản Việt Nam làm quà nếu muốn mở rộng danh sách quà biếu ngoài hải sản khô.

Hỏi đáp nhanh

Đặc sản Tết nên mua sớm hay đợi cận Tết?
Nên mua sớm, trước Tết hai đến ba tuần. Hàng ngon còn nhiều lựa chọn, giá ổn định và có thời gian kiểm tra kỹ trước khi đem biếu.

Đặc sản khô mang lên máy bay làm quà Tết được không?
Được. Đồ khô đóng kín bao bì, không có mùi mạnh nên qua được kiểm tra hành lý, tiện cho người mua quà ở vùng biển mang về các tỉnh thành khác.

Biếu đặc sản Tết cho người ăn kiêng cần lưu ý gì?
Nên tìm hiểu trước khẩu vị và tình trạng sức khỏe của người nhận. Tránh món quá mặn, quá ngọt hoặc có thành phần mà người nhận phải kiêng, ưu tiên món có vị trung tính dễ ăn.

Cách phân biệt mực khô ngon khi mua làm quà Tết?
Mực khô ngon có mình dày, màu hồng nhạt tự nhiên, không có mùi lạ, các con trong cùng gói có kích thước đồng đều. Nên chọn hàng hút chân không còn nguyên vẹn.