Khánh Hòa đề xuất thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong

Đảng ủy UBND tỉnh Khánh Hòa vừa trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy xem xét, cho ý kiến về phạm vi, ranh giới và dự thảo hồ sơ trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư xin chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong.

Theo Tờ trình số 159-TTr/ĐU ngày 27/10/2026, phương án điều chỉnh xác định Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong có phạm vi toàn bộ địa giới hành chính phường Vân Phong, với diện tích tự nhiên 79.697 ha và dân số 239.734 người. Định hướng phát triển là trở thành trung tâm trung chuyển hàng hải quốc tế, năng lượng – công nghiệp hàng hải và du lịch biển cao cấp.

Ranh giới mới và phương án thành lập phường Vân Phong

Theo phương án đề xuất, phường Vân Phong được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ 6 xã, phường và một phần diện tích của 2 địa phương khác. Cụ thể, 6 đơn vị được sáp nhập toàn bộ gồm các xã Đại Lãnh, Tu Bông, Vạn Thắng, Vạn Ninh, Vạn Hưng và phường Đông Ninh Hòa. Ngoài ra, phường Vân Phong tiếp nhận một phần xã Bắc Ninh Hòa (6.178 ha, 23.330 người) và một phần phường Ninh Hòa (1.418 ha, 10.403 người).

Sau sắp xếp, phường Vân Phong phía Bắc giáp tỉnh Đắk Lắk, phía Đông giáp Biển Đông, phía Nam giáp phường Hòa Thắng và phía Tây giáp xã Bắc Ninh Hòa, xã Hòa Trí cùng phường Ninh Hòa.

Tháo gỡ những điểm nghẽn của khu kinh tế hiện hữu

Theo dự thảo đề án, sau 20 năm phát triển, Khu kinh tế Vân Phong có 166 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 220.157 tỷ đồng, trong đó 117 dự án đã đi vào hoạt động. Tuy nhiên, các chức năng chiến lược như cảng trung chuyển container quốc tế, sân bay, khu thương mại tự do và tổ hợp du lịch cao cấp vẫn chưa hình thành.

Tờ trình chỉ ra các điểm nghẽn: mô hình khu kinh tế chưa có chính quyền, thẩm quyền quản lý chưa đủ mạnh, ranh giới cắt qua nhiều đơn vị hành chính, cơ chế thí điểm có thời hạn và hạ tầng dùng chung của cảng trung chuyển chưa đủ sức hấp dẫn vốn tư nhân.

Việc thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong được đề xuất nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn này, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu cả nước có 3 đặc khu kinh tế vào năm 2030 và định hướng đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Mục tiêu đến 2030: hút 450.000 tỷ đồng vốn mới

Mục tiêu đến năm 2030 là thu hút 450.000 tỷ đồng vốn đăng ký mới, với tỷ lệ vốn thực hiện đạt 75%. Địa phương dự kiến lựa chọn nhà khai thác cảng toàn cầu và hoàn thành chuẩn bị đầu tư giai đoạn 1 cảng trung chuyển, gồm 2 bến, công suất 2 – 3 triệu TEU/năm, cùng Cảng hàng không quốc tế Vân Phong, khu thương mại tự do và khu phi thuế quan đầu tiên.

Theo các mục tiêu trong đề án, đến năm 2030, khu kinh tế dự kiến đóng góp 30% GRDP, trên 30% thu ngân sách tỉnh và tạo 55.000 việc làm. Đến năm 2035, cảng trung chuyển được dự báo đạt công suất 5 – 8 triệu TEU/năm, thu ngân sách trên địa bàn khoảng 46.000 tỷ đồng/năm, kim ngạch xuất khẩu khoảng 4 tỷ USD. Đến năm 2045, Vân Phong được định hướng trở thành một trong những trung tâm trung chuyển hàng hải và năng lượng của Đông Nam Á.

Theo lộ trình dự kiến, thủ tục thành lập phường Vân Phong sẽ được UBND tỉnh trình Bộ Nội vụ trong tháng 11/2026, dự kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết trong tháng 1/2027. Sau khi có kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tỉnh hoàn thiện đề án công nhận khu kinh tế đặc biệt và trình các cấp có thẩm quyền, dự kiến Chính phủ ban hành nghị quyết công nhận vào tháng 2/2027.