Gánh Xôi Cá Hai Đời Hơn 70 Năm Trong Hẻm Lê Thành Phương Giá Chỉ 10k

Câu chuyện này thuộc mạch Chuyện từ Nha Trang, nơi những món ăn được đặt lại trong nhịp sống và ký ức của phố biển.

Trong kho tàng ẩm thực đường phố phong phú của xứ Trầm Hương, món xôi cá có lẽ là một nốt trầm độc đáo và hiếm hoi bậc nhất. Nếu như xôi gà, xôi xéo hay xôi thịt xá xíu có thể tìm thấy ở bất kỳ đô thị nào trên cả nước, thì xôi cá lại mang đậm hơi thở mặn mòi nguyên bản của biển cả Nam Trung Bộ. Để tìm về hương vị xôi cá cổ xưa nhất của người phố biển, bạn hãy rẽ xe vào con hẻm nhỏ tĩnh lặng nối liền giữa đường Lê Thành Phương và đường Hà Thanh (xem vị trí trên Google Maps) để tìm gặp gánh Xôi Cá Chị Trúc — gánh xôi gia truyền hai thế hệ đã đỏ lửa hơn 70 năm qua.

Mở nắp chõ xôi bằng nhôm sáng bóng bốc hơi nghi ngút trong ánh ban mai, chị Trúc với nụ cười đôn hậu kể lại câu chuyện nghề gia đình: gánh xôi này khởi nguồn từ mẹ ruột của chị. Từ những năm đầu thập niên 1950, mẹ chị đã gánh đôi bồ xôi cá dạo quanh khắp các ngõ hẻm Nha Trang ròng rã suốt hơn 60 năm trời nuôi đàn con khôn lớn. Mười mấy năm trở lại đây, khi mẹ đã 87 tuổi tuổi cao sức yếu nghỉ ngơi tại gia, chị Trúc đã đứng ra tiếp quản gánh xôi, gìn giữ trọn vẹn từng công thức ướp kho bí truyền để nâng tổng thâm niên của gánh xôi gia đình lên con số hơn 70 năm kỷ niệm.

Hạt nếp làm xôi được chị Trúc tuyển chọn từ nếp cái dẻo thơm vùng duyên hải, ngâm nước vo sạch qua đêm rồi hông trên chõ bằng hơi nước sôi nhẹ. Nhờ canh chuẩn lửa và thời gian, hạt xôi chín tới nở đều, căng bóng, dẻo quánh mà không hề bị nhão nát. Thế nhưng, linh hồn làm nên sức mê hoặc khó cưỡng của gánh xôi chị Trúc chính là hai chiếc nồi cá kho đặt bên cạnh chõ xôi: một nồi Cá nục kho kẹo và một nồi Cá cơm mờm kho quẹt thơm nức mũi.

Chị Trúc chia sẻ, cá nục phải là cá nục chuối tươi vừa cập bến sớm, làm sạch mang ruột rồi ướp đẫm nước mắm nhĩ ngon, hành tím băm, tiêu sọ, ớt trái và nước dừa xiêm tươi. Cá được kho trên bếp than riu riu suốt nhiều giờ đồng hồ cho đến khi nước cá sánh lại chuyển sang màu nâu hổ phách cánh gián, thịt cá săn chắc lại nhưng xương cá thì mềm rục có thể nhai nuốt trọn vẹn mà không sợ hóc. Đây cũng chính là cách thức kho cá truyền thống mà những người nội trợ khi vào bếp nấu ăn gia đình hằng mong muốn học hỏi.

Khi khách đến mua, chị Trúc xới lớp xôi trắng dẻo thơm ra hộp bã mía, múc muỗng nước cá kho sánh đặc rưới đều tay cho nước cá ngấm sâu vào từng kẽ nếp, gắp khúc cá nục kho óng ả đặt lên trên, rồi điểm xuyết thêm muỗng mỡ hành xanh biếc, hành phi giòn tan và vài viên xíu mại thịt heo dẻo bùi. Cầm hộp xôi nóng hổi trên tay, xắn một muỗng nếp quyện nước kho cá đưa vào miệng, vị mặn ngọt đậm đà xen lẫn chút cay nồng của tiêu ớt và vị béo ngậy của thịt cá hòa tan nơi đầu lưỡi, tạo nên một cảm giác ấm áp lạ thường giữa buổi sớm tinh mơ.

Dù vật giá thị trường không ngừng leo thang, hộp xôi cá đầy ắp kỷ niệm của chị Trúc vẫn giữ mức giá bình dân đáng kinh ngạc: chỉ 10.000 đồng cho hộp nhỏ và 15.000 đồng cho hộp lớn đầy đủ. Mức giá này khiến người ta nhớ đến sự dung dị của tô bún cá 10k xóm quê Ninh Lộc. Gánh xôi mở bán từ 6 giờ 10 phút sáng và thường hết veo chỉ sau hơn hai tiếng đồng hồ. Rất nhiều người con Nha Trang xa quê mỗi lần trở về đều tìm đến góc hẻm này để tìm lại chút dư vị ấu thơ nồng đượm tình người.

Địa chỉ & Gợi ý trải nghiệm

• Địa điểm: Gánh Xôi Cá Chị Trúc (thâm niên 70 năm), Đầu hẻm đường Lê Thành Phương (đoạn thông sang đường Hà Thanh, gần ngã tư Lê Thành Phương – Trạng Trình), Phường Phương Sài, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
• Khung giờ phục vụ: Bán sáng từ 6h10 sáng đến khoảng 8h30 – 9h00 sáng (thường hết rất sớm).
• Mức giá tham khảo:
  • Hộp xôi cá nục / cá cơm nhỏ: 10.000 đồng/hộp.
  • Hộp xôi lớn đầy đủ cá nục, xíu mại, mỡ hành: 15.000 đồng/hộp.
• Số điện thoại liên hệ đặt xôi: 0932 411 817.
• Bản đồ vị trí: Xem vị trí trên Google Maps

Từ hương vị được nhắc tới, bạn có thể tiếp tục qua những công thức mang vị biển Nha Trang hoặc tìm hiểu cách chọn nguyên liệu và đặc sản.